Etiketleri Anlamak

January 13, 2016

Marketlerden alınan paketli ürünlerin içinde gerçekten ne olduğunu anlamak oldukça kasvetli bir iş. Özellikle son dönemde beslenmenin sağlığa etkisi anlaşıldıkça paketli ürünlerin üzerinde doğal, organik, taze, light/hafif gibi sıfatlar çoğaldı. Bunları çoğumuz olumlu olarak algılayıp bu tarz ürünlere yöneldik. Ancak, özellikle sıkça tükettiğiniz ürünlerin içeriklerine bakmak ve gerektiği yerde kaçınmak sağlığınızı korumanın en basit ama önemli yollarından biri.

 

Markette her ürünün başında 10 dakika harcayıp alışverişi 3 saatte bitirmemek için basit kuralları benimsemek faydalı olabilir. Her zaman aklınızda bulunması faydalı kurallar şöyle:

 

  • Pakete girmiş ürünü satın almamak

  • Mutlaka paketli ürün almak gerekiyorsa içinde 5’ten fazla içerik olmaması

  • İçeriklerde ismi telaffuz edilemeyen ya da anneannenize söyleseniz bilmeyeceği bir kelime varsa uzak durmak

 

İlk kuralı söylediğimde bir çok kişi ‘peki pirinç?’ diye soran gözlerle bakıyor. Tabii ki evde yemek hazırlamak için bazı ürünleri paketle almak zorundayız, hatta böyle olması hijyen açısından gerekli. Buradaki kasıt ve amaç, doğada bulunmayan, raf ömrü uzatmak, tadı zenginleştirmek, bağımlılık yapmak gibi amaçlarla eklenen içerikleri vücudumuza almamak. Mesela bir çok kişinin sağlıklı olduğunu düşündüğü için yediği meyveli yoğurtlar, içindeki şeker içeriğiyle günlük şeker limitimizin çok çok üstünde şeker almamıza sebep oluyor.

 

Yukarıdakilerin dışında:

  • Light ürünler: Eskiden kalori azaltımının kilo verdirdiği yanlış inancı yaygınken, light ürünler çok popülerleşti. Bir ürünü light hale getirmek, yani kalorisini azaltmak için yağı azaltmak, ürünü sulandırmak gibi bazı teknikler kullanılıyor. Yani ürün artık işlem görmüş bir hale geliyor. Bu işlemin güvenli olduğu söylense de, besin doğal formunu kaybetmiş oluyor. Daha da önemlisi özellikle yağı alınarak hafif hale getirilen gıdalarda tat kaybı oluştuğu için, bunun yerine üreticiler tarafından şeker ekleniyor. Süt, peynir gibi maddelerin içindeki yağın bir zararı olmadığı ve şekerin bağımlılık yapıcı bir zehir olduğunu göz önünde bulundurursak, sağlığımız için oldukça mantıksız bir seçim.

  • Glutensiz ürünler: Glutensiz besleniyorsanız marketteki glutensiz ürünler tüm dertlerinizin çözümü gibi gelebilir. Ancak gluten postundan da hatırlayacağınız gibi glutensiz ürünlerin içine yapışkanlığı sağlamak için Xanthan Gum ekleniyor. Bu da aynı gluten gibi bağırsak çeperine yapışıp gerekli vitamin ve minerallerin emilimini engelliyor.

  • Doğal ya da organik: Bu ürünleri koruyucu maddeler, eklenmiş şeker ve gluten içeriği bakımından kontrol edip satın almak mantıklı. Çünkü organik içerikten yapılmış ürünlerin içine koruyucu maddeler konabiliyor. Bir ürünün ‘doğal’ olarak etiklenmesi için içinde doğal kaynaktan gelmiş tek bir içerik olması yeterli, mesela içinde elma varsa ama yanı sıra aroma vericiler, katkı maddeleri varsa bile 'doğal' olarak etiketlenebiliyor.

 

Bunun dışında sağlığınız için kaçınılması gereken içerikler şu şekilde:

Şeker: Bal ve pekmez dışındaki tüm şekerler. İsimleri şu şekilde: yüksek fruktoz mısır şurubu, dekstroz, fruktoz, galaktoz, glukoz, laktoz, levuloz, maltoz, sucroz, mannitol, sorbitol, mısır şekeri, isomalt, maltodextrin, sorghum, turbinado.

Tatlandırıcılar: Aspartam, sukraloz, sakkarin

Trans yağlar: Ağustos 2007 yılından itibaren Türkiye'de 'ürün içindeki toplam yağın 100 gramında 1 gramdan az trans yağ var ise ürünler "trans yağ içermez" olarak etiketlenebilir. Beslenme etiketlenmesi yapıldığı durumlarda trans yağ oranı da verilmek zorundadır.' düzenlemesi getirildi. Yani ürünün üzerinde 'trans yağ yoktur' ibaresi görmek iyiye işaret.

MSG: Beyin üzerindeki farklı etkileri sebebiyle nörolojik toksin olarak tanımlanmaya başlayan MSG birçok farklı isim altında bulunabiliyor. Monosodium glutamate, maltodextrin, sodium caseinate, otolize maya, bitkisel protein, hidrolize bitkisel protein.

Ve son olarak gıda renklendiriciler ve yapay aromalar.

 

Bir sonraki posta kadar, biraz etiket okuma alışkanlığı edinmeniz dileğiyle!

 

Please reload

Please reload